<style type="text/css">.wpb_animate_when_almost_visible{opacity:1}</style> فرهنگ ایرانی و فرهنگ کارآفرینی - آرمان صفایی
خانهمقالات استارتاپفرهنگ ایرانی و فرهنگ کارآفرینی

فرهنگ ایرانی و فرهنگ کارآفرینی

فرهنگ ایرانی و فرهنگ کارآفرینی

‌ بی شک یکی از مهم ترین عوامل توسعه و پیشبرد هر فرهنگ و روحیه ای در جامعه ، میزان تعارضات یا توافقات فرهنگ کنونی آن جامعه با فرهنگ مدنظر است و اشاعه فرهنگ کارآفرینی نیز از این مقوله مستثنا نبوده و نیست. بدیهی ست هرچه وجوه اشتراک یک فرهنگ با فرهنگ ورودی بیشتر باشد سرعت ترویج و توسعه آن فرهنگ بیشتر است و بالعکس هرچه وجوه افتراق بیشتر باشد سرعت نفوذ آن فرهنگ کمتر می‌گردد.

اما فرهنگ ایرانی کنونی با چنین فرهنگی چه برخوردی خواهد داشت. در پیشینه فرهنگی ما عوامل و نگرش هایی را می‌توان  پیش‌برنده این فرهنگ دانست و از سویی دیگر برخی فرهنگ های ما را بازدارنده این فرهنگ.

در ادامه سعی داریم تا به طور مختصر برخی از این فرهنگ ها را در دو دسته پیش‌برنده و بازدارنده بررسی نماییم:

عوامل پیش‌برنده فرهنگی

اگر بخواهیم از عوامل فرهنگی پیش برنده آغاز کنیم قابل ملاحظه ترین این عوامل توجه دین اسلام به کار است.

شاید علی رغم برخی ادیان که رهبانیت را ستوده می دانند دین اسلام از جمله ادیانی است که نه تنها کسب درآمد حلال و توجه به منافع فردی را حرام ندانسته که در تحسین آن بیان داشته که همرده جهاد در راه خداست. همچنین توجه به منافع جمعی نیز در اسلام به اندازه منافع فردی مورد تاکید است لذاست که کارآفرینی که تامین کننده منافع فردی شخص کارآفرین و منافع جمعی نظیر تولید ثروت و اشتغال برای جامعه است را تایید می نماید و از جمله مهم ترین عوامل پیش برنده و همراستای فرهنگ کارآفرینی است.

عوامل بازدارنده فرهنگی

  • دولت‌‌زدگی

در کشور ما از گذشته به دلیل ساختارهای سیاسی و اقتصادی جاافتاده و فرآیند اجتماعی شدن افراد دیدگاه هایی که جامعه آن را پذیرفته است عمدتا دولت زده است و رفع نیازها و چالش های زندگی فردی خود  را وظیفه دولت دانسته و به قولی دولت پرستی رواج دارد. همچنین مطالعات نشان میدهد که غالب افراد حتی دانشگاهیان زندگی خود را با ساخت یک آب باریکه ای از کارمندی دولت همسان میدانند.

  • نفت

از گذشته ها حضور نعمت (!) نفت باعث روحیه بچه پولداری در جامعه گشته و تاثیرات عمیقی بر فرهنگ،اقتصاد،سیاست و بسیاری از جنبه های زندگی ما گذاشته است (کتاب نفحات نفت از آقای امیرخانی بسیار عالی این تاثیرات را بررسی نموده است). از سوی دیگر نفت باعث شده تا دولت ها با حداقلی از کارایی و بهره وری به کار خود مشغول باشند و شاهد اتلاف و تخصیص غیربهینه منابع کشور باشیم.در چنین زیست بومی و فرهنگ نفت‌زده ای هیچگاه افراد جامعه دغدغه تولید و ثروت آفرینی نداشته‌اند و از مهم ترین روحیات و فرهنگی است که بازدارنده فرهنگ کارآفرینی و ترویج آن است.

  • رانت

از دیگر عوامل بازدارنده به زیرساخت های اقتصادی و سیاسی کشور مربوط می شود. پدیده رانت باعث می شود که امتیازات بر اساس روابط تخصیص یابد نه بر اساس تولید و کیفیت و مزیت رقابتی. این پدیده و پیامدهای آن موجب جاافتادن یک بدبینی و اجتناب افراد از ورود به فرآیند تولید و کارآفرینی می شود چرا که واردنشده، خود را در مقابل رانت‌خواران محکوم به شکست می دانند.

  • تقدیرگرایی

یک ویژگی در میان ما ایرانیان که به وضوح قابل رویت است فرهنگ تقدیر گرایی است و اعتقاد به این که باید تسلیم سرنوشت بود و تغییر و کنترل گردش ایام خارج از اراده انسان است. البته این تفکر کم و بیش میان افراد گوناگون شدت و ضعف دارد اما در مجموع چنین فرهنگی به شدت مغایر با فرهنگ کارآفرینی است چرا که لازمه آن پویایی و تلاش خستگی ناپذیر و خلاقیت است.

گرچه کارآفرینان عاری از این نگرش‌اند اما به هرحال در تشکیل تیم یا مدیریت منابع انسانی خود با این فرهنگ دست به گریبان خواهند بود.

  • مصرف گرایی خارجی

برای این پدیده که چرا مردم به مصرف کالاهای خارجی تمایل بیشتری نشان میدهند ممکن است دلایلی داشته باشد یا اقتصادی یا صنعتی و یا فرهنگی که به ترتیب ریشه در بالا بودن  نرخ ارز حیقیقی یا سبقه کیفیت پایین کالاهای داخلی و یا فرهنگ چشم و هم چشمی و پرستیژ.

به هر دلیل امری که مسلم است وجود این پدیده فرهنگی به دلیل چالش هایی که برای کارآفرینان به وجود می آورد یک عامل بازدارنده ی فرهنگ کارآفرینی محسوب می‌شود. از این رو که افراد با مشاهده چنین رفتاری از سوی خانوار، ریسک پذیری و خوشبینی خود به موفقیت در آینده را از دست داده و از ورود به این حوزه و تاثیرپذیری از این فرهنگ ویگردان می‌شوند.

  • قناعت افراطی

قناعت در بسیاری از ادیان و فرهنگ ها یک ارزش محسوب میشود اما به معنی مصرف برنامه ریزی شده و صحیح و مضمن رفاه خانوار اما در برخی افراد این فرهنگ در قالب مصرف حداقلی و “بخور و نمیر” معنا دارد که یقیناً باعث کاهش مصرف و در نتیجه تولید و کارآفرینی می شود.

فرهنگ ما ایرانیان با وجود همه قدمت و شکوه و عظمتی که همه ما از آن با اشتیاق برای فرزندانمان نقل می‌کنیم دارای ناخالصی و برخی آلاینده‌هایی است که سعی نمودیم برخی از آن‌ها را فهرست کنیم. این ناخالصی‌ها که رفته رفته رو به کمرنگ شدن بوده و از جامعه ما رخت برخواهند بست، فی الحال تا حدی مانع رونق سبک زندگی کارآفرینی بوده و نفوذ و ترویج این فرهنگ را با موانعی روبرو خواهد کرد. باشد تا با حذف این چنین ناخالصی‌های فرهنگی، فرهنگ ارزش‌آفرینی و کارآفرینی هرچه بیشتر رونق و توسعه یابد.

برچسب‌ها: , , , , ,

نظر

نظرتان را بگویید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

العربيةEnglishفارسیTürkçe